Lezen
...probeer ik harder te ontwijken dan de afwas.
Vroeger, als kind, tot ongeveer twintig jaar geleden, las ik als een soort allesverslindende machine. Drie of vier boeken per week jaagde ik erdoorheen. Lezen vond voornamelijk plaats voor het slapengaan. Ik ben een late slaper, altijd al geweest, en vanaf het moment dat ik naar bed ging totdat ik een paar uur later in slaap viel, las ik stiekem. Aanvankelijk kinder- en jeugdboeken, maar ook al heel snel literaire romans en non-fictie, en als dat niet voorhanden was dan las ik wat er ook maar voorhanden was.
Dat ik Nederlands ging studeren was dan ook geen rare sprong, en ik had geen enkele moeite met het leestempo op de universiteit. Ook daar las ik meerdere romans per week. Sommige vond ik wat taai, maar ik vond het nooit vervelend. Het analyseren van wat ik las gaf de leeservaring een heel nieuwe dimensie, waar ik intens van genoot. Wel las ik steeds minder vaak voor het slapengaan: ik had inmiddels een tv om mezelf mee te vermaken tot ik in slaap viel.
Het ging met lezen pas mis toen ik les ging geven, Nederlands nota bene. Ergens in die paar jaar dat ik voor de klas stond verloor ik het plezier in lezen. Ik “moest” elk jaar een aantal romans doorploegen omdat ik er lessen over moest verzorgen, en deed ik steeds vaker zonder een spoortje voldoening. Toen ik stopte met lesgeven dacht ik nog heel even dat ik mijn leesplezier en -tempo vanzelf wel weer zou terugvinden, maar inmiddels zijn we tien jaar verder, en lees ik nog altijd weinig tot niets.
Er gaan hele jaren voorbij dat ik maar een handvol boeken lees, en meestal is dat tijdens de zomervakantie. Als we op reis zijn, vind ik op de een of andere manier wél de rust om urenlang te lezen. Maar de rest van het jaar: nope. Ik neem me iedere maand voor om dit keer wél een boek te lezen, maar eindstand: ik kijk reality-tv, schrijf aan mijn roman, of ik lig podcasts te luisteren. Ik voel me inmiddels als een puber die door diens leraar Nederlands wordt gedwongen om te lezen voor de lijst: ik kan me er niet toe zetten.
En dat is raar, want ik hou met heel mijn hart van literatuur. Hell, ik schrijf zelfs romans, maar ik lees ze niet? Dat is bijna hypocriet, welbeschouwd.
Het is niet dat ik niets lees, want ik lees de hele dag. Ik lees twee of drie kranten per dag, nog een shitload aan losse artikelen, posts, Substacks, eindeloze hoeveelheden emails, het gaat maar door. Het zijn vooral romans die me tegenstaan, ik schrijf ze met ontzettend veel plezier, maar lezen: ho maar.
De afgelopen jaren is het me met redelijk succes gelukt om bepaalde gedragingen aan te leren en te normaliseren tot dagelijkse routine. Skincare voordat ik naar bed ga, gezond ontbijten, sporten, piano oefenen met Rudi, Russisch leren op Duolingo - allemaal gelukt. En ik denk echt bijna elke dag: ik zou ook dagelijks moeten lezen, maar dat lukt me niet. Ik heb een hele stapel boeken liggen waarin ik ooit begonnen ben, maar iets uitlezen lukt me zelden.
Herkent iemand dit? En hoe is het gelukt om weer te “leren” lezen? Ik ben heel benieuwd!

Wat mij enorm geholpen heeft is de snelle kicks zoveel mogelijk vermijden. Sociale media verwijderd van mijn telefoon, heb alleen Substack nog voor het betere leeswerk. WhatsApp weggedaan. Veel minder op mijn telefoon kijken en lezen heeft mijn hersenen anders getraind, het voelt een beetje als het leven voor de mobiele telefoon (ik ben 52, de helft van die jaren waren analoog).
Van kleine stukjes lezen, lees ik nu weer in een dag een boek uit. En het werkt ook in andere delen van mijn leven prettig vertragend.
Ik heb zo’n periode ook gehad, toen ik ging promoveren en de hele week Engelstalige artikelen las. Alsof er een maximum zat op het aantal woorden dat ik tot me kan nemen per week 😆, ongeacht het type tekst. Nu lees ik weer zo’n 30 romans per jaar. Het helpt dat ik in 2 leesclubs zit (eentje van mijn werk en eentje met moeders van de school van mijn kinderen). Praten over wat je leest is heel motiverend! En ik probeer inderdaad elke avond weer te lezen, al is het maar 5 bladzijden.